تمام موارد نسخ ، در واقع همين گونه است ، البته مباحث نسخ بسيار گسترده است كه در اين مختصر نمىگنجد تنها منظور اشاره به اصل فلسفه نسخ بود . « 1 » 5 - تواريخ و مثالهاى زيباى قرآن قسمت مهمّى از قرآن مجيد را تاريخ امتهاى پيشين به ويژه انبياى بزرگ الهى تشكيل مىدهد كه مملوّ است از درسهاى عبرت و نكات آموزنده و تجربه‌هاى پر ارزش براى هر زمان و هر مكان ، و درست به همين دليل قرآن به سراغ آنها رفته و در سوره‌هاى مختلف به شرح آن پرداخته و حتّى گاهى تاريخ يك پيامبر ( مانند ابراهيم و نوح و موسى و عيسى عليهم السلام ) را در سوره‌هاى مختلف تكرار مىكند البته نه تكرار ، بلكه از زاويه‌هاى متفاوت به آن مىنگرد و مىفرمايد : « لَقَدْ كانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِأُولِي الْأَلْبابِ » ، در داستانهاى زندگى آنها درسهاى عبرتى براى خردمندان است » . « 2 » گاه ، از آن هم فراتر مىرود و علاوه بر تاريخ مدوّن ، انسانها را به مطالعهء آثار باقيماندهء در گوشه و كنار جهان از اقوام پيشين كه در حقيقت نوعى تاريخ تكوينى و زنده و گوياست دعوت مىكند و مىفرمايد : « قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلُ » ، بگو در روى زمين سير كنيد و پايان كار اقوام پيشين را بنگريد ( و از آن عبرت بگيريد ) » . « 3 » قرآن در كنار اين تاريخها از مثالهاى فراوانى نيز براى هدايت انسانها كمك مىگيرد ، اين مثالها گاهى نمونه‌هايى هستند از زندگى واقعى بعضى از انسانها و

--> ( 1 ) براى توضيح بيشتر مىتوانيد به تفسير نمونه ، جلد 1 ، صفحهء 390 مراجعه كنيد ( ذيل آيهء 106 ، سورهء بقره ) . ( 2 ) سورهء يوسف ، آيهء 111 . ( 3 ) سورهء روم ، آيهء 42 .